Een bijzondere Kaapverdische tocht
door Moritz Schulz · · Bijgewerkt op
Barbara Mesquita en een heel bijzondere Kaapverdië-tocht op de CHRONOS
In november 2023 had ik het grote geluk tien dagen lang op de CHRONOS tussen de eilanden van de Kaapverdische Barlavento te mogen meezeilen en São Vicente, São Nicolau, Sal, Boa Vista en Santo Antão – die ik op São Nicolau na al kende van mijn eerste reis naar Kaapverdië in 2003 – vanaf zee te ontdekken.
betoverd door de eilanden
De reis was in elk opzicht droomachtig. Het prachtige schip, de ervaren, ontspannen bemanning bij wie je je vanaf het eerste moment wel geborgen móést voelen, de liefdevolle en attente zorg van de mensen die voor het welzijn van de passagiers instonden, de deskundige reisleider, mijn vriend Rolf Heinemann, en de sympathieke gasten – dat alles bood, samen met het zachte glijden over de Atlantische Oceaan, het perfecte kader om je te laten betoveren door de kale natuurpracht, de bizarre rotsformaties, de eindeloze stranden en het tropische klimaat van de eilanden.
Uit mijn belangstelling voor Kaapverdië, die teruggaat tot 1998, toen ik in Lissabon – waar een van de grootste Kaapverdische gemeenschappen buiten het land woont – voor het eerst in contact kwam met muzikanten en schrijvers van de archipel, ontstond de in 2022 bij Arachne Verlag in Bonn verschenen tweetalige bloemlezing van Kaapverdische literatuur Die Inseln der Musik in der Mitte der Welt, die ik samenstelde en vertaalde. Want niet minder fascinerend dan de eilanden zelf zijn hun rijke, volstrekt eigen Creoolse cultuur en de vele verhalen die de mensen er te vertellen hebben. Muziek en literatuur kennen in Kaapverdië een lange traditie en zijn nauw met elkaar verweven, doordat de poëzie van bekende auteurs op muziek is gezet en muziek nadrukkelijk in prozateksten aanwezig is. Weinig plekken op aarde zijn gezegend met zo’n hoge dichtheid aan begenadigde muzikanten! En omdat je een land pas echt leert kennen als je in zijn cultuur duikt, zijn literatuur en muziek – naast het rechtstreekse contact met de mensen – daarvoor de beste brug.
een nieuw project ontstaat…
De twee lezingen met teksten uit het boek en met muzikale intermezzo’s die ik tijdens de reis aan boord van de CHRONOS mocht verzorgen, waren daarvan een indrukwekkende bevestiging. Want uit de belangstelling die daarmee bij de gasten voor de Kaapverdische literatuur en muziek werd gewekt of verdiept, is tot mijn grote vreugde een nieuw project ontstaan: onze landexcursie op Boa Vista leidde ertoe dat Aldair Neves “Daya”, een bevriende muzikant, aan boord een verrassingsconcert gaf. Daarop stelde een meereizende mediaproducent voor om met diens band, de jonge Kaapverdische groep Nôs Raíz, die traditionele Kaapverdische muziek opnieuw arrangeert en virtuoos brengt, een op de bloemlezing toegesneden cd op te nemen, om die samen met het boek als duo aan te bieden aan iedereen die meer over Kaapverdië wil weten dan reisgidsen kunnen vertellen. Als het lukt de nodige middelen bijeen te brengen voor de reis van de muzikanten naar de studio-opnamen in Europa, zou dat een prachtig succes zijn voor de culturele uitwisseling – en één verhaal meer voor het aan verhalen zo rijke Kaapverdië.
En hoe zat dat met die geitenkaas…
En dan is er ten slotte nog de episode met de kaas: de talrijke familie van de beroemdste schrijver van Kaapverdië, de in Mindelo op São Vicente wonende Germano Almeida, komt van het eiland Boa Vista, met zijn uitgestrekte duinen van Saharazand en zijn talloze geiten. Een van de zussen van de auteur, die er nog woont, zei stralend tegen me tijdens de landexcursie, bij ons weerzien na al die jaren: “Jullie zeilen toch terug naar São Vicente. Kun jij deze kaas niet meenemen voor Germano?” En ze drukte me, voor ik kon tegensputteren, een koeltas met twee kilo geitenkaas in handen, die vervolgens tot het ontschepen in de koelkast van de CHRONOS wachtte om aan de beroemde schrijver te worden overhandigd.”
